stip-links stip-rechts stip-links stip-rechts Zelf beoordelen Naar het expertpanel
Tom Blickman
Senior Project Officer

Transnational Institute (TNI)

Lachgas mag alleen worden verkocht door verkopers met een vergunning

Impact op volksgezondheid

+

positief

Een gereguleerde verkoop met een aanbodsbeperking, bijvoorbeeld via de richtlijnen van de BVLL, de branchevereniging van verantwoordelijke lachgas-leveranciers, met goede voorlichting over de gezondheidsschade van lachgas en terugdringen/ontmoedigen van het gebruik, heeft een positief effect op verantwoordelijker gebruik (kleinere hoeveelheden) en de hoeveelheid gebruikers, met name wat betreft jongeren (leeftijdsgrens). Ook het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring (CAM) ziet aanbodsbeperking en ontmoedigen door het intensiveren van voorlichting als de best begaanbare weg. Een verbod zal de handel in de clandestiniteit drukken waardoor gebruikers eerder in aanraking komen met andere schadelijke middelen.

Impact op criminaliteit

+ +

sterk positief

Een verbod op lachgas zal de handel in de clandestiniteit drukken en de illegale markt een extra product dat via malafide aanbieders die meerdere middelen aanbieden via zogenaamde bezorgdiensten die gebruik maken van kansarme jongeren. Criminele organisaties raken mogelijk betrokken bij de (groot)handel in lachgas en illegale productie. Een gereguleerde verkoop voorkomt dat de markt in criminele handen komt.

Impact op economie

+

positief

De overheid loopt inkomsten mis aangezien op illegale producten geen belasting kan worden geheven. De overheid zal ook extra middelen moeten aanwenden om het verbod te handhaven, in plaats van legale lachgas-leveranciers de kosten te laten dragen van een gereguleerde verkoop.

Impact op milieu

+ +

sterk positief

Lachgaspatronen op straat vervuilen het milieu en geven aanleiding tot ergernis. In een legale markt zou dat kunnen worden aangepakt via een statiegeld-systeem op de patronen.

Impact op internationaal imago

=

neutraal

Bij conservatieve landen wint Nederland puntjes, maar daarmee wordt een achterhaald internationaal controleregime in stand gehouden dat bv. ook cannabis verbiedt. Nederland zou weer een pioniersfunctie moeten vervullen in plaats van achter de meute aan te huppelen die het achterhaalde idee dat de drugsproblematiek kan worden opgelost via verboden in stand blijft houden.

Het middel 3-MMC moet per direct worden verboden

Impact op volksgezondheid

-

negatief

Over de effecten van 3-MMC is weinig bekend, Zowel het CAM (Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs) als de WHO Expert Committee on Drug Dependence hebben nog geen risico-analyse gegeven van de substantie. In het algemeen geldt dat het vanuit het oogpunt van (volks)gezondheid het verstandiger is om een bepaalde stof toe te staan, indien het duidelijk is dat de risico's te overzien zijn, zoals bijvoorbeeld ecstacy (MDMA). Vele nieuwe drugs (NPS), zijn in feite vervanging voor bestaande maar verboden stoffen zoals MDMA en zouden niet of amper op de markt komen indien MDMA zou worden toegestaan. In plaats van iedere keer altijd maar een stof te verbieden heeft het meer zin te bedenken welke stoffen wel kunnen worden toegestaan.

Impact op criminaliteit

-

negatief

De stof 3-MMC heeft een zeer beperkte gebruikersgroep en een verbod heeft weinig impact op de criminaliteit. Het verbod van drugs speelt echter criminelen altijd in de kaart aangezien de markt aan hen wordt overgelaten, en niet zo als nu via de verkoop door smartshops die tenminste nog belasting betalen.

Impact op economie

=

neutraal

De stof 3-MMC heeft een zeer beperkte gebruikersgroep en een verbod heeft weinig tot geen impact op de economie.

Impact op milieu

=

neutraal

De stof 3-MMC heeft een zeer beperkte gebruikersgroep en een verbod heeft weinig tot geen impact op het milieu.

Impact op internationaal imago

=

neutraal

Bij conservatieve landen wint Nederland puntjes, maar daarmee wordt een achterhaald internationaal controleregime in stand gehouden dat bv. ook cannabis verbiedt. Nederland zou weer een pioniersfunctie moeten vervullen in plaats van achter de meute aan te huppelen die het achterhaalde idee dat de drugsproblematiek kan worden opgelost via verboden in stand blijft houden.

De productie en verkoop van XTC moet worden gereguleerd

Impact op volksgezondheid

+ +

sterk positief

XTC blijkt bij recreatief gebruik weinig gezondheidsschade te veroorzaken. Het risico zit in vervulde pillen, onbekende en te hoge concentratie van MDMA in de pillen, en onverantwoord gebruik. Als de productie en verkoop gereguleerd worden zullen "schone" pillen met lage concentraties MDMA op de markt komen die verkocht kunnen worden in gespecialiseerde verkooppunten (bv. X-shops) waardoor gebruikers beter geïnformeerd worden over risico's van gebruik en hoe die te verminderen.

Impact op criminaliteit

+

positief

Regulering van productie en verkoop van XTC zal de markt voor een groot deel uit de handen van de georganiseerde criminaliteit halen. Nederland is echter een van de belangrijkste producenten van illegale XTC ter wereld en een groot deel van de illegale productie is bestemd voor de export, dus de maatregel zal op korte termijn weinig invloed hebben op de XTC-gerelateerde georganiseerde criminaliteit in Nederland. Op de lange termijn, als ook andere landen zullen overgaan tot regulering, zal de criminele XTC-markt steeds meer afnemen. Ook in andere landen is de discussie om XTC te reguleren al aan de gang.

Impact op economie

+

positief

Regulering zal leiden tot meer belastinginkomsten via BTW en accijnzen. Bovendien zal het leiden tot minder acute gezondheidsincidenten en tot minder kosten voor de gezondheidszorg, door betere voorlichting en mindere hoge concentraties MDMA in pillen. Op de langere termijn zal door regulering in andere landen ook de illegale productie afnemen en de milieuschade door dumpingen van chemisch afval sterk verminderen wat tot een afname van de kosten voor het opruimen van illegale dumpingen.

Impact op milieu

+ +

sterk positief

Regulering van de productie zal op den duur de milieuschade door dumpingen van chemisch afval uit illegale XTC-labs sterk verminderen met zeer positieve effecten voor het milieu. Zoals gezegd zal in eerste instantie de impact klein zijn omdat veel van de illegale XTC-productie bestemd is voor de export, maar als andere landen het voorbeeld van Nederland gaan volgen zal de impact toenemen

Impact op internationaal imago

=

neutraal

In eerste instantie zal door regulering van XTC het internationale imago van Nederland enige schade zal oplopen. Op lange termijn zal Nederland echter gezien worden als een pionier die het heeft aangedurfd de verlammende status quo in het mondiale drugsbeleid te doorbreken. Hetzelfde is gebeurt met cannabis toen Nederland via de coffeeshops begon te morrelen aan het verbod. Inmiddels loopt Nederland achter met bv. Uruguay, Canada en 15 staten in de VS waar cannabis is gelegaliseerd. Op den duur zal het internationale imago dus geen schade oplopen. De Nederlandse regering zal zich dan wel moeten inzetten om het hoe en waarom van regulering goed uit te leggen in het buitenland, waar inmiddels ook voorstellen tot regulering zijn gedaan.

Coffeeshops moeten buitenlandse toeristen weren om drugstoerisme tegen te gaan

Impact op volksgezondheid

- -

sterk negatief

Coffeeshops zijn bedoeld om drugsmarkten te scheiden, zodat een cannabisgebruiker niet geconfronteerd wordt met een dealer uit het illegale circuit die ook andere, vaak voor de gezondheid schadelijkere, drugs aanbieden. Te verwachten is dat meer toeristen in de problemen raken door het gebruik van straatdrugs, soms met dodelijke afloop. Dit gebeurde een paar jaar geleden met 'vervuilde cocaïne', dat heroïne bleek te zijn.

Impact op criminaliteit

- -

sterk negatief

De toeristen die niet meer terecht kunnen in coffeeshop worden een lucratieve markt voor straatdealers, zoals is vastgesteld bij de invoering van het ingezetenencriterium in steden in het zuiden aan de grens met België. Dit gebeurt vooral onder toch al gemarginaliseerde jongeren met een migratie-achtergrond. De aanname dat er minder toeristen naar Amsterdam zouden komen omdat ze niet meer terecht kunnen in de coffeeshop, is niet voldoende onderbouwd en zal waarschijnlijk teniet worden gedaan door de groei van straatdealers. Zie bijvoorbeeld de snelle reactie van straatdealers bij de sluiting van coffeeshops vanwege het Covid-19-virus.

Impact op economie

-

negatief

Toeristen zijn een belangrijk aandeel van de klandizie voor coffeeshops, met name in het centrum van Amsterdam. Te verwachten is dat door de verminderde omzet banen verloren gaan. De belastingopbrengst (vennootschapsbelasting) zal ook afnemen. De kosten voor de gemeente, politie en justitie om het ingezetenencriterium te handhaven en de te verwachte toename van straathandel tegen te gaan, zullen daarentegen toenemen. Dus: minder inkomsten en hogere kosten voor de overheid.

Impact op milieu

=

neutraal

De maatregel heeft amper invloed op de productie van drugs.

Impact op internationaal imago

=

neutraal

Bij de overheden van de ons omringende landen zal de maatregel positief worden beoordeeld, omdat niet te ontkennen valt dat een deel van de in coffeeshops verkochte wiet daar terechtkomt. Voor een hoop toeristen zal Nederland iets minder aantrekkelijk worden, omdat die zich nu juist aangetrokken voelen door het liberale klimaat. Het merendeel van de toeristen komt niet alleen voor de wiet en geniet van andere toeristische attracties, maar waarderen wel de 'extra' die Amsterdam heeft vanwege de coffeeshops.